GIẢI BÁO CHÍ VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG
(GIẢI BÚA LIỀM VÀNG) THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG NĂM 2026
Chủ đề: “Vai trò lãnh đạo của Đảng trong công cuộc kiến tạo thế hệ công dân số và phát triển giáo dục STEM tại trường THCS Phan Đình Phùng”
Tóm tắt tác phẩm: Bài viết khắc họa vai trò "hạt nhân lãnh đạo" của Chi bộ Trường THCS Phan Đình Phùng trong đẩy mạnh chuyển đổi số và giáo dục STEM. Để vượt qua rào cản tư tưởng và sức ì thói quen cũ, Chi bộ đã ban hành nghị quyết chuyên đề, đồng thời vận dụng Kết luận 14-KL/TW nhằm tạo cơ chế bảo vệ, khích lệ giáo viên đổi mới sáng tạo. Nhờ đó, phong trào gặt hái nhiều "trái ngọt" với giải thưởng KHKT cấp thành phố (hệ thống trắc nghiệm cho người khiếm thị) và giải Nhất STEM cấp phường, khẳng định vai trò tiên phong của tổ chức Đảng trong đào tạo thế hệ công dân số tương lai.
Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị đã ban hành về xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong bức tranh vĩ mô đầy tráng lệ đó, Đà Nẵng mang trong mình sứ mệnh vươn lên trở thành một trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á, một điểm sáng về công nghệ cao, công nghiệp vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).
Thế nhưng, bất kỳ một công trình vĩ đại nào cũng phải được xây đắp từ những viên gạch nền móng đầu tiên. Những chủ trương, nghị quyết mang tầm vóc thế kỷ, những khát vọng kiến tạo một thành phố thông minh sẽ mãi chỉ trôi nổi ở tầng vĩ mô, sẽ chỉ là những dòng chữ nằm yên trong các tập văn kiện nếu chúng không được cắm rễ sâu sắc vào mảnh đất thực tiễn. Là một đảng viên, một Tổ trưởng chuyên môn tổ Khoa học tự nhiên đang ngày ngày gắn bó với bục giảng, tôi luôn tâm niệm rằng: “Nguồn nhân lực chất lượng cao không bỗng nhiên mà có”. Những kỹ sư AI, những chuyên gia công nghệ tương lai của Đà Nẵng phải được gieo mầm ngay từ hôm nay, xuất phát từ những ánh mắt tò mò trước một mạch điện, từ những tư duy thuật toán sơ khai nhất tại các ngôi trường cấp 2. Và Trường THCS Phan Đình Phùng, tọa lạc giữa lòng Phường Thanh Khê– một mảnh đất giàu truyền thống cách mạng và hiếu học, chính là một trong những mảnh vườn ươm đầy hứa hẹn ấy.
Nhìn lại chặng đường chuyển mình của giáo dục cơ sở, thực tiễn tại đơn vị đã và đang chứng minh một cách sinh động nhất chính là: “Vai trò hạt nhân lãnh đạo không thể thay thế của Chi bộ Đảng cơ sở”. Nếu không có ngọn cờ tư tưởng của Đảng dẫn đường, không có sự định hướng chiến lược và khả năng truyền lửa của cấp ủy thì những phòng học bộ môn Khoa học tự nhiên sẽ mãi chỉ là nơi minh họa lại những kiến thức khô khan trong sách giáo khoa. Chính sức chiến đấu, năng lực lãnh đạo toàn diện của Chi bộ đã thổi bùng lên ngọn lửa nhiệt huyết, biến mỗi giáo viên thành một người thợ cần mẫn, đập tan những khuôn mẫu cũ kỹ để kiến tạo nên những vườn ươm công dân số đích thực ngay tại cơ sở.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế". Trong công tác xây dựng Đảng và thực hiện nhiệm vụ giáo dục hiện nay, tính Đảng và tính Khoa học là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất, có mối quan hệ biện chứng và giao thoa sâu sắc. Tính Đảng đòi hỏi người đảng viên phải có lập trường tư tưởng vững vàng, có tinh thần cách mạng tiến công, luôn đứng ở vị trí tiên phong, nòng cốt, không ngại gian khổ, dám đương đầu với những cái mới, cái khó. Trong khi đó, tính Khoa học yêu cầu tư duy duy vật biện chứng, sự tôn trọng quy luật khách quan, tinh thần không ngừng học hỏi và đổi mới sáng tạo để tiệm cận chân lý. Đặt trong bối cảnh toàn ngành giáo dục đang nỗ lực hiện thực Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 và đẩy mạnh chuyển đổi số, người đảng viên - giáo viên không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải là những chiến sĩ đi đầu. Khi giáo dục AI và năng lực số đang trở thành thước đo của sự hội nhập, người đảng viên đứng lớp phải là người cầm ngọn đuốc soi đường, phá vỡ bóng đêm của sự tụt hậu.
Tuy nhiên, từ nhận thức đúng trên bình diện lý luận đến những hành động trúng trong thực tiễn chưa bao giờ là một con đường bằng phẳng. Cuộc cách mạng nào cũng đi kèm với những cơn đau của sự trưởng thành. Khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH về xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, một làn sóng hoang mang, chông chênh đã thực sự dội vào đội ngũ giáo viên, đặc biệt là ở tổ Khoa học tự nhiên. Hàng chục năm qua, thói quen dạy học truyền thụ một chiều, cô đọc - trò chép, thầy biểu diễn thí nghiệm - trò quan sát thụ động đã ăn sâu vào nếp nghĩ, tạo thành một lối mòn tư duy kiên cố. Công văn 5512 yêu cầu một sự đổi mới hoàn toàn về phương pháp dạy học như thiết kế chuỗi hoạt động học tập phân hóa, lồng ghép giáo dục STEM, phát triển tư duy giải quyết vấn đề và xa hơn là tích hợp năng lực số, tư duy lập trình vào bài dạy.... Với nhiều giáo viên, việc phải từ bỏ những điều quen thuộc để bắt đầu làm quen với việc thiết kế các ma trận đề kiểm tra đa chiều hay sử dụng các phần mềm mô phỏng, lập trình không gian 3 chiều, thiết kế bài giảng tương tác... giống như một cú sốc chuyên môn. Sự e ngại bắt đầu nảy sinh, nhường chỗ cho tư duy bảo thủ, ngại khó…. Những lý do như thiếu thốn cơ sở vật chất, trang thiết bị phòng thí nghiệm chưa đồng bộ hay tuổi tác đã cao, không rành công nghệ được đưa ra như một lá chắn để trì hoãn sự đổi mới.
Đứng trước nguy cơ sức ì của thói quen cũ có thể bóp nghẹt những mầm non của sự đổi mới, Chi bộ Trường THCS Phan Đình Phùng đã thể hiện rõ bản lĩnh của một tổ chức cơ sở Đảng vững mạnh. Nhận thức sâu sắc rằng tư tưởng không thông, vác bình tông cũng nặng, cấp ủy không chọn cách áp đặt mệnh lệnh hành chính khô cứng mà chọn cách giải quyết từ gốc rễ vấn đề. Chi bộ đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và giáo dục STEM trong giảng dạy Khoa học tự nhiên.
Sự vào cuộc quyết liệt của Chi bộ đã thổi một luồng sinh khí mới vào tổ Khoa học tự nhiên. Mọi rào cản tâm lý dần được tháo gỡ. Tư duy “không thể làm” bị thay thế bằng câu hỏi "làm thế nào để tốt hơn?". Các đảng viên đã cùng nhau thiết kế những kế hoạch bài dạy có sự tham gia của các phần mềm mô phỏng khoa học, đưa các thuật toán logic vào việc giải thích các hiện tượng vật lý, hóa học. Chính sự định hướng, dẫn dắt sắc bén và sự thấu hiểu từ tổ chức Đảng đã biến những áp lực vô hình của đổi mới giáo dục thành một phong trào thi đua chuyên môn sục sôi, tạo tiền đề vững chắc cho những bứt phá ngoạn mục ở các chặng đường tiếp theo.
Trong một dàn nhạc giao hưởng, dù các nhạc công có xuất sắc đến đâu, những nhạc cụ có tối tân nhường nào thì âm thanh phát ra cũng sẽ chỉ là một mớ hỗn âm nếu thiếu đi bàn tay điều khiển tài tình của người nhạc trưởng. Trong công cuộc chuyển đổi số và đổi mới giáo dục tại Trường THCS Phan Đình Phùng, Chi bộ Đảng chính là người "nhạc trưởng" vĩ đại ấy. Tuy nhiên, để một giáo viên đang quen với nhịp điệu của chiếc bảng đen dám cất lên những thanh âm mới mẻ của trí tuệ nhân tạo (AI), của giáo dục STEM và năng lực số, thì chỉ định hướng thôi là chưa đủ. Nhận thức sâu sắc những điểm này, Chi bộ nhà trường đã cho thấy một tầm nhìn vượt trước khi vận dụng sáng tạo và đầy tính nhân văn trong Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Đổi mới giáo dục không phải là một bài toán có sẵn đáp án. Đưa một mô hình khoa học kỹ thuật mới vào lớp học, tích hợp một công cụ AI vào bài giảng Khoa học tự nhiên hay áp dụng các tiêu chí đánh giá năng lực số luôn tiềm ẩn những rủi ro. Đó có thể là một thí nghiệm không thành công như dự kiến, một phần mềm bị lỗi nhịp khi kết nối hoặc một rào cản về thời lượng khi học sinh chưa quen với phương pháp mới. Nếu bị đánh giá một cách cứng nhắc, bảo thủ giáo viên sẽ lập tức lùi bước về vùng an toàn. Nhưng Chi bộ đã kiên quyết nói không với sự bảo thủ ấy bằng những hành động cụ thể, cấp ủy đã tạo ra một vùng an toàn tâm lý cho giáo viên. Cơ chế bảo vệ ấy như một liều vaccine tinh thần, giải phóng hoàn toàn sức sáng tạo của đội ngũ sư phạm, biến mỗi giờ dạy trở thành một phòng thí nghiệm của lòng dũng cảm và tư duy bứt phá.
Thực tiễn sinh động luôn là thước đo chân lý chính xác nhất cho mọi chủ trương, nghị quyết của Đảng. Những trăn trở đổi mới trong tư duy, những cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm và sự đồng hành của tổ chức Chi bộ đã không dừng lại ở những bản báo cáo hay những khẩu hiệu hô hào trên giấy. Chúng đã kết tinh thành những trái ngọt rực rỡ, được minh chứng bằng những thành tích đầy tự hào tại các sân chơi khoa học kỹ thuật và giáo dục STEM cấp phường lẫn thành phố.
Câu chuyện về hành trình chinh phục giải Nhất cuộc thi Khoa học kỹ thuật (KHKT) cấp phường và giải Ba KHKT cấp Thành phố năm học 2025-2026 của cô trò Trường THCS Phan Đình Phùng chính là một minh chứng sống động về sức mạnh của ý chí người đảng viên và khát vọng vươn lên của tuổi trẻ. Xuất phát từ thực trạng khó khăn khi học sinh khiếm thị làm bài kiểm tra trắc nghiệm tôi đã đưa ra ý tưởng “Thiết kế hệ thống làm bài kiểm tra trắc nghiệm dành cho người khiếm thị". Ý tưởng thì đầy tính thời sự và thực tiễn nhưng khi bước chân vào phòng thực hành, hiện thực lại tạt những gáo nước lạnh vào ngộ nhận ban đầu của học trò. Đó là những đêm dài đằng đẵng khi hệ thống vi điều khiển liên tục báo lỗi kết nối, cảm biến khí thải không đồng bộ hóa dữ liệu với phần mềm xử lý, hoặc các thuật toán kết nối giữa phần cứng và phần mềm. Đã có những thời điểm, áp lực thời gian kết hợp với sự thất bại liên tiếp làm nản lòng những đứa trẻ vốn chỉ quen với việc giải các bài toán lý thuyết. Chính trong khoảnh khắc dễ vỡ ấy, tôi luôn bên cạnh các em, đồng hành và động viên các em và kết quả đạt được chính là minh chứng hùng hồn cho thấy học sinh cấp 2 hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao nếu được truyền cảm hứng và dẫn dắt đúng hướng.
Học sinh tham gia cuộc thi Khoa học kỹ thuật năm học 2025-2026
Sự bứt phá ấy tiếp tục được nhân rộng tại cuộc thi STEM - Khơi nguồn sáng tạo trong học sinh cấp phường, nơi sản phẩm của nhà trường xuất sắc giành giải Nhất nội dung chế tạo sản phẩm STEM. Không khí của cuộc thi thực sự là một ngày hội của tư duy sáng tạo. Mọi người không khỏi ngỡ ngàng khi tận mắt chứng kiến những học sinh lớp 8, lớp 9 tự tin vận hành các mô hình ngôi nhà thông minh. Các em không học thuộc lòng bài thuyết trình, mà chủ động giải thích trôi chảy về nguyên lý vật lý, về cách ứng dụng lập trình để giải quyết ccác bài toán khoa học tự nhiên đời thực.
Học sinh tham gia hội thi “STEM - Khơi nguồn sáng tạo trong học sinh” năm 2025
Đúc kết lại qua những trang thực tiễn ấy, chúng ta nhận ra một chân lý sâu sắc rắng thành công của giáo dục STEM và KHKT tại cơ sở không đến từ sự may mắn ngẫu nhiên mà là kết tinh của sự lãnh đạo toàn diện, sát sao từ tổ chức Đảng.
Nhìn lại chặng đường đầy tự hào đã qua, từ những buổi đầu bỡ ngỡ đối mặt với sức ỳ của thói quen cũ cho đến những vinh quang tại các đấu trường khoa học kỹ thuật cấp thành phố, chúng ta có thể khẳng định rằng: Sự bứt phá toàn diện của giáo dục STEM, của công cuộc chuyển đổi số tại Trường THCS Phan Định Phùng chính là minh chứng sinh động và thuyết phục nhất cho năng lực lãnh đạo, tầm nhìn chiến lược và sức chiến đấu của tổ chức Đảng ở cơ sở. Đổi mới giáo dục chưa bao giờ và không bao giờ là một nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần; đó là một sứ mệnh chính trị thiêng liêng, đòi hỏi sự dấn thân, trí tuệ và đặc biệt là bản lĩnh của mỗi đảng viên đang đứng trên bục giảng.
Từ những phòng thí nghiệm nhỏ bé ngày hôm nay, với những mô hình vi điều khiển, những dòng code lập trình đầu đời và những sản phẩm STEM mang đậm hàm lượng trí tuệ, chúng ta hoàn toàn có quyền phác họa nên chân dung của thế hệ học sinh tương lai. Các em không chỉ có kiến thức khoa học tự nhiên vững vàng, mà còn sở hữu tư duy thuật toán sắc bén, năng lực làm chủ trí tuệ nhân tạo (AI) và tinh thần phụng sự cộng đồng. Chính những gương mặt ấy, những khối óc sáng tạo ấy sẽ là lực lượng nòng cốt trong tương lai gần, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một thành phố Đà Nẵng thông minh, hiện đại, sinh thái và đáng sống, đồng thời chung tay thực hiện thành công khát vọng đưa đất nước vươn mình bước vào kỷ nguyên phồn vinh, hạnh phúc.
Với tư cách là một đảng viên, đứng trước yêu cầu của thời đại mới, tôi nguyện giữ mãi ngọn lửa nhiệt huyết trong tim, giữ cho trí tuệ luôn minh triết và không ngừng đổi mới sáng tạo. Chúng tôi sẽ tiếp tục kiên định sát cánh cùng Chi bộ nhà trường, biến mỗi giờ học thành một khoảng không gian truyền cảm hứng, để khát vọng vươn mình của dân tộc mãi mãi được nuôi dưỡng, cất cánh bay cao từ chính những bệ phóng học đường thân thương này.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
3. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
4. Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
6. Cổng thông tin điện tử ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng, các thông tin về giáo dục và hoạt động học sinh.
7. Nghị quyết tháng 01/2026 của Chi bộ trường THCS Phan Đình Phùng
